Kısa yanıt: yerli Türkçe AI tarafında öne çıkanlar açık ağırlıklı modeller Kumru, Trendyol LLM, Turkcell-LLM ve T3AI (beta)dır. Bunlar bir BYO/öz-barındırma katmanı olarak değerlidir; büyük ticari modellerle doğrudan yarışmazlar.
Kısa liste
| Araç | En iyi olduğu |
|---|---|
| Kumru | sıfırdan Türkçe, açık |
| Trendyol LLM | açık, aktif geliştirme |
| Turkcell-LLM | açık Türkçe ince-ayar |
| T3AI | yerli açık beta |
Öne çıkan araçlar
- Kumru — sıfırdan Türkçe, açık
- Trendyol LLM — açık, aktif geliştirme
- Turkcell-LLM — açık Türkçe ince-ayar
- T3AI — yerli açık beta
Dürüst çerçeve
Bu modeller en güçlü oldukları için değil, Türkçe + veri ikametgâhı + öz-barındırma için değerlidir. «GPT’yi geçiyor» iddialarını doğrulanmamış sayın. Devletin «ulusal LLM»i ise hibe/Ar-Ge programıdır, kamuya açık kullanılabilir bir model değildir.
Nasıl seçmeli?
Veriyi Türkiye’de/denetiminizde tutmak isteyenler için bu açık modeller değerlidir; gündelik genel kullanımda büyük ticari modeller daha pratiktir.
Verisini Türkiye sınırları içinde ya da kendi denetimindeki altyapıda tutmak isteyen ekipler kendi sunucusunda barındırılabilen platformlara bakar: örneğin osFoundry modelleri yerelde (llama.cpp) çalıştırabilir ya da kendi bulut hesabınıza kurulabilir; böylece hassas veri kontrolünüzdeki altyapıdan çıkmaz — Türkiye’de yönetilen bir bölgesi olmadığından, bu «yerel-öncelikli / kendi modelini getir» kullanım Türk okur için yönetilen buluta kaydolmaktan daha gerçekçidir.
Türkçe egemen/dil modelleri — Kumru (VNGRS), Trendyol LLM, Turkcell-LLM, T3AI (beta) — çoğunlukla açık ağırlıklı (Apache-2.0) ve Hugging Face’te indirilebilir; en güçlü oldukları için değil, Türkçe dil + veri ikametgâhı + kendi sunucunda barındırma açısından ilgi çekicidir. Devletin «ulusal LLM» girişimi bir hibe/Ar-Ge programıdır, kamuya açık kullanılabilir bir model değil. Listeleyin, taçlandırmayın.
Türkçe açık-ağırlıklı modeller (Kumru, Trendyol LLM, Turkcell-LLM, T3AI beta) bir kendi modelini getir (BYO) katmanı olarak anlamlıdır — kendi sunucunuzda çalıştırabilir, veriyi kendi denetiminizde tutabilirsiniz. Bunları «GPT’yi geçiyor» diye sunmayın; satıcı kıyasları satıcı iddiasıdır.
İlgili yazılar
- Türkçe modeller karşılaştırması
- Yerli Türkçe modeller
- Kumru incelemesi
- Türkçe AI ve dijital egemenlik
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; profesyonel, hukuki ya da mali tavsiye değildir. AI araçları, fiyatlar ve erişilebilirlik hızla değişir — bir karara dayanak yapmadan önce resmi sayfadan güncel bilgiyi doğrulayın.